Cem Sultan, 25 Şubat 1495’te Napoli’de öldü. Fatih Sultan Mehmet’in oğlu olan şehzade, son 13 yılını Avrupa’da rehine olarak geçirmişti. Papa tarafından zehirlendiği rivayet edilir, ama kesin kanıt yoktur.
Taht kavgası nasıl başladı?
Fatih 1481’de ölünce iki oğlu tahta aday oldu. Bayezid İstanbul’a önce vardı ve yeniçerilerin desteğini aldı. Cem ise Bursa’da padişahlığını ilan etti, adına hutbe okuttu ve para bastırdı.
Haziran 1481’de Yenişehir’de ağır bir yenilgi aldı.
Memlük ve Rodos
Anadolu’da destek bulamayınca Mısır Memlük sultanının daveti üzerine Kahire’ye gitti ve oradan hacca geçti. Bir kez daha şansını denedi, ancak başarısız oldu.
1482’de Rodos Şövalyeleri’ne sığındı. Bu, hayatının kırılma noktasıydı. Şövalyeler onu misafir olarak aldı, ama kısa süre sonra Cem’in değerli bir koz olduğunu fark ettiler. Bayezid ile anlaşıp onu Avrupa’ya gönderdiler.
Avrupa’da neden tutuldu?
Çünkü Cem, Osmanlı’ya karşı bir rehineydi. Tehdit altındaki Bayezid’in elini bağlıyordu: Cem’in serbest kalması halinde yeni bir taht kavgası çıkabilirdi. Bayezid de kardeşinin elde tutulması için para ödedi.
Cem önce Fransa’da Savoie, Nice ve Chambéry gibi yerlerde tutuldu. 1489’da Papa VIII. Innocent’in yanına Roma’ya götürüldü. Bayezid’in papaya üç yıllık ödeme yaptığı bilinir. Sonraki papa VI. Alexander, Fransa Kralı VIII. Charles ile anlaştı ve Cem, Napoli’ye gönderildi.
Cem Sultan zehirlendi mi?
25 Şubat 1495’te Napoli’deki Castel Capuana’da öldü. TDV İslâm Ansiklopedisi, elindeki değerli rehineyi kaybetmek istemeyen papanın onu zehirlediğinin rivayet edildiğini aktarır. Bu bir rivayettir, kesinleşmiş bilgi değildir.
Bayezid üç gün yas ilan etti ve gıyabi cenaze namazı kıldırdı.
Mezarı nerede?
Cesedi önce sadık adamlarınca Gaeta’da toprağa verildi. 1499’da Napoli Kralı naaşı Osmanlılara teslim etti. Bugün Cem Sultan, Bursa’daki Muradiye Külliyesi’nde yatıyor.
Şair şehzade
Cem Sultan, Osmanlı şehzadeleri arasında edebî yönüyle de öne çıkar. Hanedan şairleri içinde şahsi duygularını ifade etmede en başarılılardan sayılır. Hac dönüşü şiirlerinde taht kavgasından vazgeçmiş bir huzur dile getirse de hayatı ona bu huzuru vermedi.
