İnsanat Bahçesi: Medeniyetin Utanç Bahçeleri

6 Eylül 2018 4429 kez okundu

İnsanat Bahçesi: Medeniyetin Utanç Bahçeleri

19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başlarında Avrupa ve Amerika’daki bazı fuar ve sergiler, insanları sömürgeci ve ırkçı bakışlarla seyirlik hale getiriyordu. “İnsanat bahçesi” adı bu uygulamaları anlatmak için kullanılır. Bu galeri insanların onurunu ihlal eden sergilerin fotoğraflarını tarihî bağlamıyla ele alır.

Fotoğrafların kişi, yer ve tarihlerine ilişkin eski altyazılar ayrı arşiv kayıtlarıyla değerlendirilmelidir; bütün sergilerin koşullarını veya katılımcıların deneyimini tek bir açıklamayla genellemek doğru değildir.

İşte İnsanat Bahçesi denilen bu utanç dolu sergi ve fuarlardan bir kaç kare…

Küçük bir Filipinli kız 1905 Newyork – İnsanat Bahçesi

Yan yana gösterilmiş iki kişinin eski stüdyo fotoğrafı — 1901’de Maixmo ve Bartola’nın çıplak fotoğrafları çekildi – İnsanat Bahçesi

Şapkalı kişinin elinde yay ve oklarla portresi — 1904 St. Louis Dünya Fuarı, Geronimo ve birkaç yerli Amerikan şefi de sergilendi

Açık alanda grup halinde dans eden kişiler — 1904 yılında St. Louis Dünya Fuarı

Bina önünde iki kişinin eski portresi — Afrika sergisi, Oslo, Norveç, 1914

Su kenarında toplanan insanlar ve yapılar — Senegal Köyü, 1958 Brüksel Dünya Fuarı

Develerin yanında duran kişilerin renkli kartpostalı — 1931’de Paris Sömürge Sergisi

Bir taşın üzerinde oturan küçük çocuk — 1904 yılında St. Louis Dünya Fuarında bir Filipinli çocuk

Seyircilerin önünde sıra halinde oturan kişiler — 1904 yılında St. Louis Dünya Fuarı

Birbirini selamlayan kişiler ve çevrelerindeki kalabalık — Almanya’nın Kaiser Wilhelm II, Etiyopyalılara merakla bakarken, 1909

Kışlık giysilerle poz veren kalabalık grup — Berlin Hayvanat Bahçesi Müdürü Profesör Lutz Heck, Berlin 1931

Bina önündeki açık alanda oturan ve duran kişiler — 1905’te New York

Uzun giysili kadının stüdyo portresi — Bir Mısır dansçısı, 1893 Chicago

Sıra halinde poz veren dansçıların kartpostalı — Gine, Siguiri’den dansçılar 1931’de Paris Sömürge Sergisi

Ağaçların altında duran geniş aile grubu — Igorotlar Filipinli aile, 1904 St. Louis Dünya Fuarı

Stereoskopik kart üzerinde kalabalık açık alan — Igorotlar ve beyazlar, 1904 St. Louis Dünya Fuarı

Filin önünde bir aile ve yanlarındaki kişi — Lutz Heck, bir aile ve fil ile birlikte poz veriyor; eski derlemede Berlin, 1931 olarak tanıtılmıştır.

Barınağın yanında yerde oturan kişiler — Igorotlar dans ettikten sonra 1904’de St. Louis Dünya Fuarı

Şapkalar ve süslü başlıklarla poz veren kişiler — Filipinli Igorotlar 1904 yılında St. Louis Dünya Fuarı

Seyircilerin önünde gölde ilerleyen tekneler — Igorotlar ve Filipino tekneleri, 1904 yılında St. Louis Dünya Fuarı’nda yapay göl

Kulübe içinde iş yapan ve oturan kişiler — Javan kökenli olması muhtemel bir kadın, 1893’de Chicago

Süslü giysileriyle sıra halinde duran üç kişi — Kanak Savaşçılar, geleneksel giysileri 1931 Paris Sömürge Sergisi

Süslü giysili iki kişinin oturarak portresi — Maximo ve Bartola kardeşler

Bina önünde sıralanan aile grubu — Oslo, Norveç, 1914 yılında bir insan sergisinin kimliği belirsiz üyeleri

Ağacın yanında çocuğunu tutan kişi — 1904 St. Louis Dünya Fuarı

Fuar alanındaki binalar ve yürüyen ziyaretçiler — Üzerinde Efendisini taşıyan Canniballar yazan bir fotoğraf, Dünya Kolumbarı Exposition, Chicago, 1893.

Kucağında kaşık tutan küçük çocuk — Chicago 1893

Bir kişinin iki görüntüsünü içeren stereoskopik kart — Hayvanat bahçesinde doğmuş bir Eskimo kızı 1904’de St. Louis Dünya Fuarı

Yay ve oklarla sıra halinde duran beş kişi — Ota Benga (soldan ikinci) bir diğerleri 1904 St. Louis Dünya Fuarı’nda

Ota Benga’nın yakın plan portresi — Ota Benga’nın portresi. WCS, evine dönemeyen Benga’nın sergilenmesinden yaklaşık on yıl sonra yaşamına son verdiğini aktarır.

Süslü kıyafetlerle sahne önünde duran dansçılar — Paris’teki 1931 Koloni Sergisi’ndeki Balinese dansçıları

Tüylü başlıklarla poz veren kalabalık grup — Şef Sarı Saçlar ve kabilesi, 1904 St. Louis Dünya Fuarı

Yan profilden çekilmiş kişinin eski portresi — Adı bilinmeyen bir yerli 1904 St. Louis Dünya Fuarı

Süslü başlıklarla dans pozu veren kişiler — Amerikan Yerlileri 1904 St. Louis Dünya Fuarı

Süslü büyük başlıklı kişinin portresi — William olarak bilinen Samoalı bir adam, 1893 Chicago

Süslü maskeler ve kıyafetlerle poz veren topluluk — Vietnamlı bir adam 1931 Paris Sömürge Sergisi

KAYNAKLAR: 1 2

Ota Benga notu: Wildlife Conservation Society’nin tarihî kayıt ve özür açıklaması, Benga’nın 1904 St. Louis Fuarı’na getirildiğini ve Eylül 1906’da Bronx Zoo’nun Monkey House bölümünde sergilendiğini belirtir. Galerideki diğer karelerin tarihlerini bu olayla karıştırmamak gerekir.