Efsane savaşçılar denildiğinde akla farklı çağlarda yaşamış askerî gruplar ve topluluklar gelir. Bu yazı; Maori savaşçılarından Roma lejyonlarına, samuraylardan Osmanlı Delilerine kadar on örneği tanıtır. Liste bilimsel bir “en iyi savaşçı” sıralaması değildir. Her grubun askerî rolü, yaşadığı dönem ve toplumun yapısı içinde değerlendirilmelidir.
Hangi efsanevi savaşçısın? İlgili testi çöz.
10. Maori Savaşçıları
Maoriler, Yeni Zelanda’nın yerli Polinezya halkıdır. Te Ara ansiklopedisine göre geleneksel çatışmaların nedenleri arasında toprak ve kaynaklar, mana adı verilen saygınlık ve güç anlayışı, ayrıca misilleme bulunurdu. Savaş geleneklerini tek bir davranışla tanımlamak, topluluğun farklı dönemlerdeki deneyimlerini açıklamaz.
9. Şövalyeler
Şövalyeler, Orta Çağ Avrupa’sındaki askerî ve toplumsal düzenin bir parçasıydı. Zırh ve donanımları dönemlere göre değişirdi. Metropolitan Sanat Müzesinin açıklamasına göre tam bir savaş zırhı genellikle yaklaşık 20–25 kilogramdı; bütün şövalyelerin 50 kilogramlık zırhla savaştığı düşüncesi doğru değildir.
8. Roma Lejyonları
Roma lejyonları, Roma ordusunun ağır piyade birlikleriydi. Birliklerin sayısı ve örgütlenmesi zaman içinde değişti. English Heritage, MS 1. ve 2. yüzyıl lejyonlarını yaklaşık 6.000 kişilik birlikler olarak açıklar. Bu nedenle bütün dönemler için tek ve değişmez bir asker sayısı vermek doğru değildir.
7. Moğollar
Moğollar at sırtında vahşice fetihler yapan iyi savaşçılardı. Asya ve Avrupa’nın geniş bölgelerinde fetihler yapmışlardı ve başlarında ünlü komutan Cengiz Han bulunmaktaydı. Disiplinleri ve at sırtında ustaca yay kullanmalarıyla ünlüler.
6. Apaçiler
Apaçi topluluklarının savaş tarihini, “Amerika’nın ninjaları” veya yalnızca “ilkel silahlar” gibi benzetmelerle anlatmak yeterli değildir. ABD Ulusal Park Hizmetinin Apache Pass çatışması anlatımı, arazinin, pusuların ve askerî kararların önemini gösterir. Apaçilerin İspanya, Meksika ve ABD ile ilişkileri farklı dönemlerin koşulları içinde incelenmelidir.
5. Ninjalar
Ninjalar ya da shinobiler, Japonya tarihinde gizli bilgi toplama ve keşif gibi görevlerle ilişkilendirilir. Iga-ryu Ninja Müzesi, bu rolün casusluk yönünü vurgular. Popüler kültürdeki her silah ve kıyafet tasviri tarihsel kanıt değildir. Japon kılıcının adı eski metindeki “kanata” değil, katana olarak yazılır.
4. Samuraylar
Samuraylar, Japonya’nın askerî seçkinleri arasında yer alan bushi sınıfının üyeleriydi. Metropolitan Sanat Müzesi, okçuluk, kılıç kullanma ve atlı savaş becerilerini tarihsel rolleriyle birlikte ele alır. Samurayları tek bir silahın “dünyanın en keskin kılıcı” olduğu veya hepsinin aynı inanca sahip olduğu iddiasıyla açıklamak doğru değildir.
3. Vikingler
Viking savaşçıları akınları ve deniz seferleriyle tanınır. Bununla birlikte Viking Çağı toplumunun tamamı savaşçılardan oluşmuyordu. Danimarka Ulusal Müzesi, nüfusun büyük bölümünün sıradan çiftçiler olduğunu belirtir. Savaşçıların tarihini, toplumun gündelik yaşamından ayrı bir başlık olarak değerlendirmek gerekir.
2. Memlükler
Memlükler, 1250 – 1517 yılları arasında Mısır ve Suriye’yi yönettiler. Memlük Savaşçıları Ortaçağda İslam’ı kabul eden köle askerlerden oluşuyordu, halifelerine, sultanlarına hizmet ediyorlardı. Zamanla, isyancı oldular, Moğollar’ı ve Haçlıları yendiler ve üç yüz yıl süren bir hanedanlık kuran güçlü bir askeri kast haline geldiler. Memlükler İslam’ı seçtikten sonra, pek çok kişi süvari askeri olarak eğitildi. Memlükler, cesaret ve cömertlik gibi değerleri içeren furusiyye eğitimi aldılar, ayrıca süvari taktikleri, at yarışı, okçuluk ve yaraların tedavisi gibi eğitimlerden geçirildiler.
1. Osmanlı Delileri – Efsane Savaşçılar
Osmanlı Delileri, cesaretleri ve dikkat çekici kıyafetleriyle tanınan süvari birlikleriydi. TDV İslâm Ansiklopedisi, ordunun önünde ilerleme, düşman saflarına saldırma ve esirlerden bilgi edinme gibi görevlerini anlatır. Birliğe farklı kökenlerden kişiler alınabiliyordu. Ellerini mermer tokatlayarak büyüttükleri ve insanüstü ya da ölümsüz oldukları yönündeki anlatılar burada doğrulanmış askerî bilgi olarak aktarılmamaktadır.
Hangi efsanevi savaşçısın? İlgili testi çöz.
Tarihsel bilgiler için kaynaklar
Te Ara: Maori savaş gelenekleri · Metropolitan Sanat Müzesi: Zırh hakkındaki yanlış bilgiler · English Heritage: Roma ordusu · NPS: Apache Pass · Iga-ryu Ninja Müzesi · Metropolitan Sanat Müzesi: Samuraylar · Danimarka Ulusal Müzesi: Viking Çağı toplumu · TDV İslâm Ansiklopedisi: Deli.
