Ukraynalılar kıtlığa “açlık cinayeti” anlamına gelen “Holodomor” diyorlar.
1932 ve 1933 yıllarında Ukrayna’da milyonlarca insan öldü. Ülke, Holodomor ile tanıştı; böylesine korkunç bir kıtlık yüzünden yollarda açlıktan ölmek artık sıradan hale gelmişti.
Ülke canlı bir kabus yaşıyordu; Açlık yüzünden binlerce insan yamyamlık yapmaya başlamıştı. Yine de, Ukrayna dışındaki haberlerde, gazeteler yaşananları inkâr etti.
Ukraynalılar kıtlığa “açlık cinayeti” anlamına gelen “Holodomor” diyorlar. Acı olansa Holodomor, sadece doğal bir felaket değildi, kasıtlı olarak planlanmıştı.
Sovyet lideri Joseph Stalin, bundan iki yıl önce Ukrayna’da bir kıtlık yaşanacağı konusunda uyarılarda bulundu ancak bu felaketi durdurmak için pek bir şey yapmadı. Sovyetler Birliği‘ni sanayileşmeye yönlendirdi. Ölümcül bir kıtlık yaşanacak olsa bile, işçileri ve çiftçileri kentlere taşıdı.
Ukrayna’da kıtlık başladığında, Stalin aktif olarak felaketi körükledi. Ukrayna dışına yaklaşık iki milyon ton gıda ihraç etti. Sonra halkın göç etmesini engellemek için sert önlemler alındı. Hiç yiyecek yoktu; kaçmanın hiçbir yolu yoktu, yapacak hiç bir şey yoktu sadece ölümü bekleyeceklerdi.
Açlık, insanların hayatta kalma imkânlarını yok etti. Kurbanları topluca suçlayan genellemeler, kıtlığın sorumluluğunu açıklamaz. Yaşananları değerlendirirken Sovyet devletinin zorlayıcı tarım politikaları, gıdaya el koyma ve hareket kısıtlamaları dikkate alınmalıdır.
Bu dehşetlere göz yummak imkansız görünse de Stalin, ancak Sovyetler Birliği’ndeki hiç kimsenin aç kalmadığını iddia etti. Ukrayna’da yaşanan kıtlık yıllarca inkar edildi.
Holodomor’da Kayıp Tahminleri
Ölüm tahminleri kullanılan yöntem ve kapsama göre değişir. Levchuk ve çalışma arkadaşlarının demografik araştırması, Ukrayna’da 1932–1934 kıtlığı için yaklaşık 3,9 milyon fazla ölüm ve 586 bin kayıp doğum hesaplar; doğum kayıpları ölüm sayısıyla aynı kategori değildir. Kaynak: demografik araştırma.
KAYNAKLAR: 1
Fotoğraf bağlamı: Galeride 1932–1933 kıtlık görüntüleri yanında tarım, tahıla el koyma ve sonraki yıllara ilişkin fotoğraflar bulunur. Bütün kareler aynı olayın veya yılın doğrudan kaydı değildir. Kaynak karşılaştırması için HREC tarihsel fotoğraf açıklamaları ve HREC arşiv künyeleri kullanılabilir.