Alcatraz Hapishanesi, ABD’nin Kaliforniya eyaletinde, San Francisco Körfezi’ndeki Alcatraz Adası’ndadır. Ada, San Francisco şehir merkezinin yaklaşık 2 kilometre açığındadır. 1934–1963 yılları arasında ABD’nin en sıkı korunan federal hapishanesi olarak kullanılan Alcatraz, bugün her yıl yüz binlerce kişinin ziyaret ettiği bir müzedir.
Alcatraz Hapishanesi, ABD’nin San Francisco Körfezi’ndeki Alcatraz Adası’nda bulunan eski federal cezaevidir. 1934–1963 yılları arasında bu amaçla kullanılan yapı, sıkı kuralları ve kaçış girişimleriyle tanınır. Fotoğraf galerisi adayı, hücreleri ve cezaevi koridorlarını gösteriyor.
Filmlerdeki Alcatraz anlatıları ile resmî tarihçe aynı şey değildir. Kurumun işleyişini ve kaçışları incelerken, doğrulanmış kayıtları efsanelerden ayırmak gerekir.
Alcatraz Hapishanesi nerede?
Hapishane, Kaliforniya’daki San Francisco Körfezi’nde yer alan Alcatraz Adası üzerindedir. Ada önce askerî amaçlarla ve askerî cezaevi olarak kullanıldı. Daha sonra federal cezaevi sisteminin yüksek güvenlikli kurumlarından biri oldu.
Alcatraz’da günlük yaşam sıkı kurallarla düzenleniyordu. Mahkûmların yiyecek, giyecek, barınma ve sağlık hizmeti hakları vardı. Çalışma, aileyle yazışma ve ziyaret, kütüphane, resim ve müzik gibi etkinlikler ise kazanılması gereken ayrıcalıklardı. Bunların hepsinin ancak beş yıl sonra mümkün olduğu iddiası doğru değildir.
Federal Cezaevleri Bürosu, cezaevinin çalışma döneminde 14 kaçış girişimi kaydeder. Girişimlerin sonuçları farklıdır; yakalananlar ve ölenlerin yanı sıra kaybolan mahkûmlar da vardır.
Adadan kaçış için körfezin soğuk suyu ve güçlü akıntıları ciddi engellerdi. Köpekbalıkları yüzünden yüzmenin kesinlikle imkânsız olduğu anlatısı resmî tarihçede bir efsane olarak ele alınır.
1962’deki kaçışta ne oldu?
11 Haziran 1962’de Frank Morris ile John ve Clarence Anglin, hücrelerin arkasındaki koridora geçerek çatıya ulaştı ve adadan ayrıldı. Anglinler kardeşti; Morris onların kardeşi değildi. Üçünün akıbeti kesinleşmediği için “başarıyla kurtuldular” demek doğru değildir. FBI anlatısı, soruşturma bulgularını ve bu belirsizliği açıklar. Cezaevi 1963’te kapatıldı.
Alcatraz adı nereden geliyor?
Ada, 1775’te körfezi haritalayan İspanyol denizci Juan Manuel de Ayala tarafından “La Isla de los Alcatraces” (deniz kuşlarının adası) olarak adlandırıldı. Zamanla bu ad İngilizcede Alcatraz’a dönüştü. Ada 19. yüzyılda bir deniz feneri, askerî kale ve askerî cezaevi olarak kullanıldı; 1934’te ise federal hapishaneye dönüştürüldü.
Alcatraz’ın ünlü mahkûmları
- Al Capone: Chicago’nun ünlü gangsteri, vergi kaçakçılığından aldığı cezanın bir bölümünü 1934–1939 yılları arasında Alcatraz’da çekti.
- George “Makineli Tüfek” Kelly: 1930’ların ünlü soyguncusu ve adam kaçıranı.
- Robert Stroud: “Alcatraz’ın Kuş Adamı” olarak tanınır; ancak kuşlarla ilgili çalışmalarını Alcatraz’da değil, daha önce kaldığı Leavenworth hapishanesinde yapmıştı.
FOTO GALERİ
Alcatraz neden kapatıldı?
Alcatraz, 21 Mart 1963’te kapatıldı. Kapatılmasının başlıca nedeni yüksek maliyetti: Adada tatlı su yoktu, bütün su ve malzemeler tekneyle taşınıyordu; tuzlu deniz havası binaları hızla yıpratıyordu. 1969–1971 yılları arasında ada, Amerikan yerlisi aktivistler tarafından 19 ay boyunca işgal edildi. Bugün Alcatraz, ABD Ulusal Park Servisi tarafından yönetiliyor ve San Francisco’dan kalkan feribotlarla ziyaret edilebiliyor.
Sık sorulan sorular
Alcatraz nerede?
ABD’nin Kaliforniya eyaletinde, San Francisco Körfezi’ndeki Alcatraz Adası’nda.
Alcatraz’dan kaçan oldu mu?
Resmî kayıtlara göre 14 kaçış girişimi oldu. 1962’de kaçan Frank Morris ile Anglin kardeşlerin akıbeti hâlâ bilinmiyor.
Alcatraz ne zaman kapandı?
21 Mart 1963’te.
Kaynak: Federal Bureau of Prisons, Alcatraz tarihçesi; FBI, 1962 Alcatraz kaçışı.
