Aphrodisias antik kenti, Aydın’ın Karacasu ilçesinde, Geyre köyünde yer alır. Adını aşk tanrıçası Afrodit’ten alan kent, Roma döneminde mermer heykel atölyeleriyle ünlüydü. 1958’de fotoğrafçı Ara Güler’in burada çektiği, antik kalıntıların arasında yaşayan köylüleri gösteren fotoğraflar, Aphrodisias’ın dünyaca tanınmasında önemli rol oynadı.
Ara Güler’in 1958’de Aydın’ın Geyre köyünde çektiği Aphrodisias fotoğrafları, antik kalıntılarla köy hayatının iç içe geçtiği bir dönemi belgeler. Hayat dergisi için Kemer Barajı’nı fotoğraflamak üzere bölgeye gelen Güler, bu ziyaretinde köyü ve çevresindeki kalıntıları görüntüledi.
Bu çalışma, Güler’in fotoğrafçılık kariyerinin önemli serilerinden biridir. Antik kentin bütün arkeolojik geçmişini yalnızca 1958’deki bir “ilk keşif” olayına indirmek yerine, fotoğrafların alanın tanınmasına yaptığı katkıyı vurgulamak daha doğrudur.
Aphrodisias Arkeolojik Alanı, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne 2017’de alındı. Bu tarih, Ara Güler’in 1958 tarihli fotoğraf çekiminden farklıdır.
Geyre köyü nerede?
Geyre, Aydın ilinin Karacasu ilçesine bağlı bir köydür. Köy, antik kentin kalıntılarının hemen yanında bulunur. Ara Güler’in fotoğraflarını çektiği yıllarda köy evleri doğrudan antik kalıntıların arasında ve üzerindeydi; kazıların genişlemesiyle birlikte köy, sonraki yıllarda bugünkü yerine taşındı. Aphrodisias’a Aydın’dan ve Denizli’den karayoluyla ulaşılabilir.
Aphrodisias’ta kazılar
Antik kentte sistemli kazılar, 1961’de New York Üniversitesi adına arkeolog Kenan Erim başkanlığında başladı. Erim, hayatının 30 yılını Aphrodisias’a adadı ve 1990’daki ölümünün ardından vasiyeti üzerine antik kentte, Tetrapylon’un yanına gömüldü. Kazılar bugün de sürüyor.
Aphrodisias’ın öne çıkan yapıları şunlardır:
- Tetrapylon: Kentin simgesi olan, dört sıra sütunlu anıtsal giriş kapısı.
- Stadyum: Antik dünyanın en iyi korunmuş stadyumlarından biri; yaklaşık 30 bin seyirci kapasitelidir.
- Afrodit Tapınağı: Kente adını veren tanrıçanın kutsal alanı.
- Sebasteion: Roma imparatorlarına adanmış, kabartmalarla süslü bir yapı kompleksi.
Aphrodisias, yakınındaki antik mermer ocaklarıyla birlikte 2017’de UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alındı.
Ara Güler’in 1958 Aphrodisias ve Geyre fotoğrafları
Kaynak kontrolü: Ara Güler Müzesi, Aphrodisias.
Kaynak kontrolü: UNESCO, Aphrodisias.
Sık sorulan sorular
Geyre köyü nerede?
Aydın’ın Karacasu ilçesinde, Aphrodisias antik kentinin yanında.
Aphrodisias neden önemlidir?
Roma döneminin önemli heykel merkezlerinden biridir ve stadyumu antik dünyanın en iyi korunmuş stadyumları arasındadır.
Ara Güler Aphrodisias’a ne zaman gitti?
1958’de.
