Basile (Vasilaki) Kargopoulo (1826–1886), 19. yüzyılda İstanbul’da çalışan Rum asıllı Osmanlı fotoğrafçısıdır. 1850’de Pera’daki Grand’ Rue de Péra’da (bugünkü İstiklal Caddesi) stüdyosunu açtı; Sultan Abdülmecid döneminde saray fotoğrafçılığına yükseldi. İstanbul panoramaları, Boğaziçi manzaraları ve sokak satıcılarını gösteren “İstanbul tipleri” fotoğraflarıyla tanınır.
Basile Kargopoulo Kimdir?
Basile Kargopoulo, 1850 yılında Osmanlı İmparatorluğu‘nun başkenti olan İstanbul‘da bir stüdyo açarak eski İstanbul fotoğrafları çekti ve ardından Edirne kentinde E. Foscolo ile ortaklaşa ikinci bir stüdyo açtı. Kargopoulo, çektiği İstanbul panoramaları, şehir ve Boğaz manzaraları ile saray fotoğrafları sayesinde ünlendi. Fotoğraf çektirmek isteyen genç Osmanlı beyefendileri için stüdyosunda büyük bir kostüm gardırobu bulunduruyordu. Simit ve şerbet satan sokak esnafları ve balıkçı fotoğrafları ile de tanınan fotoğrafçı, 6 x 9 cm boyutlarında baskılar yaparak satış yapmaktaydı.

Günümüzde bu fotoğraflar, 19. yüzyıl İstanbul yaşamı hakkında kaydedilmiş önemli belgelerdir. Kargopoulo, Sultan Abdülmecid (1823-1861, 1839-1861) zamanında saray fotoğrafçılığı yapmış, Sultan V. Murad’ın(1840-1904, r. 1876) ise özel fotoğrafçısıdır. Sultan II. Abdülhamid (1842-1918 r. 1876-1909 ) tahta çıktığında V. Murad’ın portresini stüdyo duvarından indirmediği gerekçesiyle saray fotoğrafçılığı görevinden alınmış, ancak kısa süre sonra tekrar görevine geri dönmüştür.”
İstanbul tipleri ve panoramalar
Kargopoulo’yu bugün de değerli kılan çalışmalarının başında, İstanbul’un sokak hayatını gösteren “tipler” serisi gelir. Balıkçılar, manavlar, simitçiler, şerbetçiler ve diğer seyyar satıcılar stüdyoda ya da sokakta poz verdirilerek fotoğraflandı. Küçük boyutlu kartlar hâlinde basılan bu fotoğraflar, hem yabancı ziyaretçilere hatıra olarak satıldı hem de bugün 19. yüzyıl İstanbul’unun meslekleri ve kıyafetleri hakkında eşsiz bir görsel kaynak oluşturuyor.
Kargopoulo’nun yüksek noktalardan çektiği çok parçalı İstanbul panoramaları ise şehrin büyük değişimler geçirmeden önceki silüetini gösterir.
Saray fotoğrafçılığı ve bir portre krizi
Kargopoulo, Sultan Abdülmecid döneminde saray fotoğrafçısı oldu; 1876’da kısa süre tahtta kalan Sultan V. Murad’ın da özel fotoğrafçısıydı. II. Abdülhamid tahta çıktığında, stüdyosunun duvarındaki V. Murad fotoğrafını indirmediği için saray fotoğrafçılığı unvanı elinden alındı; ancak kısa süre sonra yeniden bu göreve getirildi.
Kargopoulo 1886’da, güzel sanatlar alanında altın madalya almasından yaklaşık iki ay sonra öldü. Saray fotoğrafçılığı görevini oğlu Konstantin Kargopoulo sürdürdü.
Basile Kargopoulo Tarafından Çekilmiş Eski İstanbul Fotoğrafları

İstanbul, Basile Kargopoulo, 1870ler, Eski İstanbul Fotoğrafları 
İstanbul, Basile Kargopoulo, 1870ler 
İstanbul, Basile Kargopoulo, 1870ler 
İstanbul, Basile Kargopoulo, 1870ler 
İstanbul, Basile Kargopoulo, 1870ler 
İstanbul, Basile Kargopoulo, 1870ler 
İstanbul, Basile Kargopoulo, 1870ler 
İstanbul, Basile Kargopoulo, 1870ler 
İstanbul, Basile Kargopoulo, 1870ler
19. yüzyıl İstanbul’unun diğer fotoğrafçıları
Kargopoulo ile aynı dönemde İstanbul’da çalışan fotoğrafçılar, şehrin 19. yüzyıldaki görünümünü bugüne taşıyan büyük bir arşiv oluşturdu:
- Abdullah Biraderler (Abdullah Frères)
- James Robertson
- Pascal Sébah ve Sébah & Joaillier stüdyosu
- Guillaume Berggren
Sık sorulan sorular
Basile Kargopoulo kimdir?
1850’de İstanbul Pera’da stüdyo açan, Sultan Abdülmecid ve V. Murad’ın fotoğrafçısı olan Rum asıllı Osmanlı fotoğrafçısıdır (1826–1886).
Kargopoulo neyle tanınır?
İstanbul panoramaları, Boğaziçi manzaraları ve sokak satıcılarını gösteren “İstanbul tipleri” fotoğraflarıyla.
Kaynaklar: monoskop.org









