Son Osmanlı padişahı VI. Mehmed Vahdettin, 17 Kasım 1922 sabahı İngiliz zırhlısı HMS Malaya ile İstanbul’dan Malta’ya gitti. Sonra Mekke’ye, oradan İtalya’ya geçti. 16 Mayıs 1926’da San Remo’da öldü. Mezarı Şam’daki Süleymaniye Külliyesi’ndedir.
Neden İstanbul’dan ayrıldı?
Kurtuluş Savaşı Eylül 1922’de zaferle sonuçlandı, 13 Ekim’de Mudanya Mütarekesi imzalandı. 1 Kasım 1922’de TBMM, saltanatı kaldırdı. Vahdettin’in adı hutbelerden çıkarıldı.
Padişahın durumu hızla belirsizleşti. Ankara’nın gözünde Kurtuluş Savaşı boyunca izlediği siyaset, özellikle Sevr ve Kuva-yı Milliye karşıtı adımlar, ağır bir suçtu. Vahdettin de İngilizlerin korumasına sığınmaya karar verdi.
17 Kasım 1922 sabahı ne oldu?
Vahdettin, küçük oğlu Mehmed Ertuğrul ve harem mensuplarıyla Dolmabahçe’den ayrıldı, Boğaz’da demirli HMS Malaya’ya geçti. Ertesi gün TBMM, Abdülmecid Efendi’yi halife seçti.
“Kaçtı mı, gitti mi?” sorusu hâlâ tartışılır. Resmî anlatı ve dönemin Ankara’sı bunu kaçış olarak görür. Vahdettin ise kendini can güvenliği için ayrılmış saydı ve halifelikten vazgeçmedi. Malta’dayken Abdülmecid’in seçimini kabul etmedi.
Malta’dan San Remo’ya
İngilizler onun İngiltere’ye gelmesini kabul etmedi. Bir süre Malta’da kaldı, ardından Hicaz Kralı Hüseyin’in daveti üzerine Mekke’ye gitti. Son durağı İtalya’nın San Remo kenti oldu.
Nasıl öldü, mezarı neden Şam’da?
16 Mayıs 1926’da, 65 yaşında San Remo’da öldü. Mekke’ye veya Türkiye topraklarına gömülmeyi vasiyet ettiği aktarılır. Türkiye hükûmeti cenazeyi kabul etmedi. Naaşı yaklaşık iki ay sonra Şam’a götürüldü ve Süleymaniye Külliyesi kabristanına defnedildi.
Bu, sürgündeki bir padişah için ironik bir son sayılır: Vahdettin, Kanuni’nin adını taşıyan ve Mimar Sinan’a atfedilen bir külliyenin yanına gömüldü, ama atalarının yanına dönemedi.
Kısa cevaplar
Vahdettin kaçıncı padişah? 36. ve son padişah. Tam liste için padişahlar yazımıza bakabilirsiniz.
Saltanatı ne zaman başladı? 1918’de, V. Mehmed Reşad’ın ölümüyle.
Son halife de o mu? Hayır. Son halife, 1924’e kadar görevde kalan Abdülmecid Efendi’dir.
