Eski Romalılar döneminde Roma, insanlık tarihinin en büyük ve en gelişmiş uygarlıklarından biriydi. Roma yıkıldı ve geride takvim, edebiyat gibi birçok alanda izler bıraktı. Gündelik yaşama ilişkin popüler anlatıları ise dönem, yer ve toplumsal sınıf farklarını gözeterek okumak gerekir. Bir antik yazarın anlattığı örnek, bütün Romalıların alışkanlığını göstermez.
1. Gladyatör kanıyla ilgili eski şifa inanışları
Antik kaynaklarda gladyatör kanına şifa gücü atfedildiğini anlatan örnekler vardır. Bunları bütün Romalıların düzenli uyguladığı bir ritüel veya günümüzde etkili bir tedavi gibi değerlendirmemek gerekir.
2. Mevsime göre değişen saatler
Gün doğumu ile gün batımı arasındaki sürenin on ikiye bölündüğü ölçümde bir gündüz saati yazın daha uzun, kışın daha kısa olabiliyordu. Süre, tarih ve enleme bağlıdır; 75 ve 44 dakikayı bütün Roma dünyası için değişmez ölçüler saymak doğru değildir.
3. Boya, giysi ve toplumsal statü
Bazı giysi biçimleri, şeritler ve renkler statüyle ilişkiliydi. Getty’nin pigment araştırması, kökboya ve çivit gibi doğal boyaları açıklar; bütün renkleri pahalı yapay boya saymak yanlıştır. Morun bazı türleri çok pahalıydı. Ancak kırmızı, mor ve yeşili bütün dönemlerde yalnız zenginlerin giymesine izin verildiği tek bir kural gibi sunmamak gerekir.
4. Kalın ve birleşik kaşlar zekanın bir göstergesi olarak kabul edildi.
Keçi kılından takma kaş kullanıldığına ilişkin popüler anlatıyı bütün kadınların yaygın uygulaması gibi okumamak gerekir; hangi metin ve döneme dayandığı belirtilmelidir.
5. Diş hekimliği çok popülerdi
Diş sağlığına ilişkin uygulamalar vardı; bütün toplumun dişlerine çok iyi baktığı, diş hekimliğinin çok popüler veya her yerde çok pahalı olduğu tek bir genellemeyle belirlenemez.
6. Zehre dayanıklılık anlatısı kime aittir?
Zehre dayanıklılık kazanmaya çalıştığı anlatılan ünlü kişi Pontus Kralı VI. Mithridates’tir. Bu anlatı, bütün Romalıların her gün zehir içtiğini göstermez; antik zehir ve panzehir hikâyelerinin bağlamında ele alınmalıdır.
7. Ziyafetlerde kusma anlatıları ve genelleme sorunu
Suetonius, Cassius Dio ve Seneca gibi yazarlardaki aşırılık anlatıları çoğunlukla belirli seçkinleri eleştiren metinlerdir. Queensland Üniversitesi’ndeki araştırmacılar bunların çoğu Romalının hayatını yansıtmadığını belirtir. Ayrıca “vomitorium”, ziyafet sonrası kusma odası anlamına gelmez; seyirci geçitleri için kullanılan bir terimdir.
8. Romalı kadınlar saçlarını boyardı
Saç boyama Roma güzellik anlatılarında yer alır. Bunun yalnızca seks işçileriyle başladığı ve tek bir imparator eşinden sonra yaygınlaştığı iddiası, burada kesin bir kronoloji olarak kullanılmamaktadır.
9. Giysilerini insan idrarıyla yıkarlardı
Eski Romalılar, giysilerini yıkamak için insan idrarını kullandılar. İçindeki amonyakın lekeleri çıkarmaya yardımcı olduğunu düşünüyorlardı.
KAYNAKLAR:1
Kaynaklar: Cambridge University Press, Roma’da zaman ölçümü; Getty, antik boyalar araştırması; Chicago Üniversitesi, Mithridates ve antik panzehir kaynakları; Queensland Üniversitesi, ziyafet anlatıları ve vomitorium; Metropolitan Müzesi, Sokrates’in Ölümü.
